Speksteen folder - Wat heb ik nodig?



Speksteen bewerken, bijna iedereen kan het en het hoeft helemaal niet duur te zijn. Leuk om zelf van alles te creeren maar ook goed om "je hoofd lekker leeg te maken"  Voor volwassenen en kinderen.

Klik hier voor de Artistix folder waarin beschreven staat wat u nodig heeft om met het bewerken van speksteen te starten.

Vragen of wilt u het eerst zelf een keer proberen/testen, neem even contact met ons op via email info@hansartsupplies.nl



Algemene informatie speksteen

Speksteen, steatiet of wel zeepsteen genoemd, is de meest zachte steensoort die er is en daardoor zeer geschikt voor kunstzinnige en creatieve bewerking.
Speksteen is een mono-mineraalgesteente dat uit talkkristallen is opgebouwd en vettig aanvoelt. Deze steensoort is er in vele kleuren, tekeningen en structuren met daarin opgesloten mineralen, oxyde verbindingen en metalen, die zorgen voor een oneindige variatie aan verschijningsvormen.

   Soortelijk gewicht: 2980 kg/m3
   Drukvastheid: 25 MN /m2
   Buigvastheid in de looprichting: 16,8 MN /m2
   haaks op de looprichting: 15,7 MN /m2
   Hardheid: 2-3 Mohs


Oorsprong en toepassing
Speksteen wordt o.a. gevonden in China, Thailand, Australie, Brazilie, India, en Scandinavie. Het speksteen uit noordelijk Europa is tamelijk hard en wordt gebruikt voor vloeren, kachels en gebruiksvoorwerpen. Het Aziatische speksteen wordt o.a. ook vermalen en met toevoeging van keramische stoffen wordt er isolatiemateriaal van gemaakt, of men voegt er medicinale hulpmiddelen aan toe om er geneesmiddelen van te maken.
Glazenmakers schrijven met speksteen op glas, kleermakers op laken of kledingstukken en men maakt veel snuisterijen uit speksteen.
Daarnaast is het Aziatische speksteen ideaal materiaal om 'beeldhouwen' voor iedereen toegankelijk te maken.
Het vertoont gelijkenis met marmer en is in bewerkte vorm zeer decoratief.
Werken in steen bestaat uit een combinatie van techniek en inspiratie, van vormgeven en ruimtelijk kunnen (leren) denken.


Bewerken
Je hoeft geen volleerd kunstenaar te zijn om een mooi en boeiend beeld te kunnen maken. Soms zitten er kristallen in die zeer hard kunnen zijn en lastiger te bewerken
Bepaalde soorten kunnen zeer schilferig zijn, gelaagd en veel breukvlakken hebben. Men dient dan meer ervaring te hebben om een dergelijke steen te kunnen bewerken.
Speksteen kan goed worden geraspt, gezaagd en gesneden. Men kan het ook goed schuren en polijsten.


Verschijning
Speksteen kan diverse structuren hebben. De kleur wordt er aan gegeven door de opgesloten mineralen, oxideverbindingen en metalen.
Er zijn vele kleuren: roze, groen, rood, bruin, bruin/blauw, geel/groen, geel/wit, zwart, grijs, groen/grijs, en wit. Combinaties van kleuren met oneindig veel variaties.
Het is verkrijgbaar in alle maten en vormen.


De kwaliteit en eigenschappen van speksteen
Steen is een natuurprodukt en er is een groot onderscheid tussen de verschillende stenen in hardheid, compactheid en gelaagdheid.

Hardheid
Speksteen (Talc) is de zachtste steensoort, de hardheid ervan loopt over het algemeen op naarmate de kleur van de steen donkerder wordt.
Dit heeft onder andere te maken met de contaminatie van de speksteen met andere mineralen waaronder metalen.

Licht gekleurde stenen zijn daarom vaak eenvoudiger te bewerken. Hiervoor kan men het goedkopere speksteengereedschap of zelfs houtgereedschap gebruiken.
Donker gekleurde stenen zijn wat moeilijker te bewerken. De goedkopere speksteengereedschappen zullen hier relatief sneller op slijten.

Soms zitten er in speksteen stukjes gekristaliseerde steen. Deze stukjes zijn nagenoeg niet met het goedkopere speksteengereedschap te bewerken, hiervoor heeft men sterker (bijvoorbeeld italiaans) staal of zelfs diamant gereedschap nodig.

Het meest populair in Nederland zijn Chinees en Braziliaans speksteen. Chinees is over het algemeen wat meer transparant en helder. Bij Chinees speksteen komt het relatief vaker voor dan bij Braziliaans speksteen dat er kristallen in de steen voorkomen. Desalniettemin moet het om uitzonderingen gaan en is het geen regel!

Compactheid
Hierbij is een groot onderscheid tussen de Chinese en Braziliaanse steen te herkennen. Het braziliaanse speksteen bevat veel minder Talc en veel meer andere zachte mineralen.
Hierdoor is de steen toch zeer zacht maar wel erg compact of homogeen.

Chinese speksteen is een steen die zich vanwege haar natuurlijke eigenschap heel makkelijk laat raspen en snijden. Hakken is af te raden bij veel Chinese speksteen, de steen is over het algemeen niet hard en compact genoeg om de klappen van de beitel en hamer op te vangen.

Braziliaans speksteen is zoals gezegd compacter en laat zich behalve eevoudig raspen en snijden ook redelijk goed hakken.

Gelaagdheid
Sommige kleuren speksteen zijn gelaagder dan andere. Bij het Chinees is limoen-groen en donker-groen vaak gelaagd. Licht groen en roze zijn over het algemeen niet gelaagd.
Indien Chinees speksteen meer gelaagd is, dan is hakken vaak desastreus. De steen zal dan afbrokkelen.

Bij het braziliaans speksteen zijn de donkere kleuren soms ook wat gelaagd, doordat de steen toch compacter is vormt de gelaagdheid meestal geen probleem.

Naast de hiervoor genoemde eigenschappen van stenen kunnen er ook breukvlakken in een steen zitten. Deze breukvlakken zijn de vloek voor elke beeldhouwer. Soms zijn deze nagenoeg niet te zien en worden pas herkend als het te laat is. In veel gevallen is de steen dan nog te lijmen. Met een goede steenlijm kan er dan hersteld worden waarna er (met enige voorzichtigheid) verder gewerkt kan worden.
Als de breuklijn eerder zichtbaar wordt dan is het raadzaam de steen óf héél voorzichtig te bewerken óf te splijten op de breuklijn en de overgebleven brokken apart te bewerken.

Natuurlijk is het bij het bewerken van speksteen onder leiding van een docent de verwachting dat deze docent de cursist wijst op de juiste bewerking van verschillende stenen.

Meer informatie te verkrijgen op http://beeldhouwen.uitdaging.org/ van Teleac.