Hardheid van steen


Hardheid van steen

De hardheidsschaal voor mineralen is voor het eerst in 1822 gepubliceerd door Frederick Mohs, een Oostenrijkse mineraloog die door middel van 'krastesten' die in mijnen werden gebruikt een schaal heeft opgesteld.



Relatieve hardheid van steen
De schaal loopt van 1 tot 10 en is niet evenredig

   * Het relatieve verschil in hardheid tussen schaal 5 en 3 is kleiner dan het verschil tussen hardheid 1 en 2! U hoeft dan ook niet echt te schrikken van een steen met hardheid 5, meestal zult u niet veel verschil merken met hardheid 3.

   * De stap van hardheid 5 naar 6 is goed te merken, net als de stap van 6 naar hardheid 7.

   * Van 7 naar 8 is het verschil weer relatief klein. Van 8 naar 9 weer erg duidelijk

   * De uiteindelijke stap van 9 naar 10 is relatief de grootste stap!


Hieronder treft u een overzicht van de mineralen die de hardheid bepalen en daaronder de beeldhouwstenen die onder die hardheid vallen. Dit betekent niet dat de steensoorten daarmee aan het hardheid bepalende mineraal verbonden zijn.
De meeste stenen komen in meerdere hardheids-schalen voor. Dit komt omdat de schaal is opgesteld met mineralen. Een steen bevat meestal meerdere mineralen.

  1. Talc
         * Speksteen - China (lichte kleuren)

         * Speksteen - Zimbabwe (zwart)

         * Speksteen - Brazilië

         * Beitels

         * Raspen

     Stenen zijn geschikt om te snijden, raspen en (niet allemaal) om voorzichtig te beitelen
     Meer over de kwaliteit van speksteen
     Meer over speksteen

  2. Gips
         * Speksteen - China (donkere kleuren)

         * Speksteen - Zimbabwe (zwart)

         * Speksteen - Brazilië (zwart en zwart-groen)

         * Speksteen - Kenia

         * Speksteen - Zimbabwe

         * Rode zandsteen - Zimbabwe

         * Serpentijn - Zimbabwe

         * Cobalt

         * Albast knollen en Albast plakken

     Stenen zijn geschikt om te hakken, raspen en enkelen om te snijden

  3. Calciet (kalkspaat)
         * Kalksteen

         * Opaal

         * Serpentijn - Zimbabwe

         * Rode zandsteen - Zimbabwe (tot 3.5)

         * Cobalt

         * Marmer

     Stenen zijn geschikt om te hakken en te raspen

  4. Fluoriet (vloeispaat)
         * Kalksteen

         * Opaal

         * Serpentijn - Zimbabwe (tot 4.5)

         * Cobalt (tot 4.5)

         * Marmer

     Stenen zijn geschikt om te hakken en te vijlen, machinaal werken krijgt een voorkeur

  5. Apatiet (calciumfosfaat)
         * Kalksteen

         * Belgisch hardsteen

         * Zwarte serpentijn - Zimbabwe

         * Groen-Zwarte serpentijn - China

         * Opaal

     Machinaal werken is voor grotere stenen aan te raden

  6. Orthoklaas (kaliveldspaat)
         * Zwarte serpentijn

         * 6.5 Jade

         * 6.5 Graniet

         * 6.5 Springstone

         * 6.5 Fruitserpentijn

         * 6.5 Paarse Cobalt

     Voor pneumatische of machinale toepassingen

  7. Kwarts
         * Jade

         * Graniet

         * Springstone

         * Fruitserpentijn

         * Paarse Cobalt

         * Gereedschap

     Voor pneumatische of machinale toepassingen
     The two faces of Jade

  8. Topaas
         * Verdiet

         * Gereedschap

     Voor pneumatische of machinale toepassingen

  9. Korund

 10. Diamant


Krastest
De krastest maakt het redeilijk eenvoudig een steen qua hardheid te bepalen.

   * Een steen met hardheid 1 kan een streep op papier achterlaten

   * Met uw nagel kunt u krassen maken in mineralen tot hardheid 2.5

   * Met een koperen munt kunt u krassen maken in mineralen tot hardheid 3.5

   * Met glas of een spijker kunt u krassen maken in mineralen tot hardheid 5.5

   * Vanaf hardheid 5.5. maakt de steen krassen op glas


Het juiste gereedschap

   * Gereedschap voor zachte steen tot maximaal hardheid 2
     Speksteenraspen en speksteenbeitels
     Deze categorie is geschikt voor ongeoefende gebruikers

   * Gereedschap voor middelharde steen tot maximaal hardheid 4.5
     Gehard staal, zoals Miliani raspen en stalen beitels
     Het is verstandig een cursus te volgen alvorens deze materialen te gebruiken zodat verkeerd gebruik niet tot onnodige slijtage lijdt.

   * Gereedschap voor hardere steen tot maximaal hardheid 6.5
     Carbide granulaatraspen en widia gereedschappen, pneumatische en handgereedschappen van Rebit
     Een goede cursus bij een beeldhouwer is van belang. Verkeerd gebruik van widia gereedschappen is desastreus voor de materialen.
     Bij pneumatische toepasingen is een gedegen cursus noodzakelijk om slijtage van materiaal, breuk van steen en risico van letsel te voorkomen.

   * Gereedschap voor zeer harde steen tot hardheid 8
     Diamantraspen en Rebit gereedschappen
     Nagenoeg altijd pneumatische toepasingen. Een gedegen cursus is noodzakelijk om slijtage van materiaal, breuk van steen en risico van letsel te voorkomen.